ശ്രീശുക ഉവാച .

 

തം വീക്ഷ്യ കൃഷാനുചരം വ്രജസ്ത്രിയഃ പ്രലംബബാഹും നവകഞ്ജലോചനം .

പീതാംബരം പുഷ്കരമാലിനം ലസൻ മുഖാരവിന്ദം പരിമൃഷ്ടകുണ്ഡലം .. 10.47.1..

 

സുവിസ്മിതാഃ കോഽയമപീവ്യദർശനഃ കുതശ്ച കസ്യാച്യുതവേഷഭൂഷണഃ .

ഇതി സ്മ സർവാഃ പരിവവ്രുരുത്സുകാസ് തമുത്തമഃശ്ലോകപദാംബുജാശ്രയം 10.47.2.

​

തം പ്രശ്രയേണാവനതാഃ സുസത്കൃതം സവ്രീഡഹാസേക്ഷണസൂനൃതാദിഭിഃ .

രഹസ്യപൃച്ഛന്നുപവിഷ്ടമാസനേ വിജ്ഞായ സന്ദേശഹരം രമാപതേഃ .. 10.47.3..

​

ജാനീമസ്ത്വാം യദുപതേഃ പാർഷദം സമുപാഗതം .

ഭർത്രേഹ പ്രേഷിതഃ പിത്രോർഭവാൻപ്രിയചികീർഷയാ .. 10.47.4..

​

അന്യഥാ ഗോവ്രജേ തസ്യ സ്മരണീയം ന ചക്ഷ്മഹേ .

സ്നേഹാനുബന്ധോ ബന്ധൂനാം മുനേരപി സുദുസ്ത്യജഃ .. 10.47.5..

​

അന്യേഷ്വർഥകൃതാ മൈത്രീ യാവദർഥവിഡംബനം .

പുംഭിഃ സ്ത്രീഷു കൃതാ യദ്വത്സുമനഃസ്വിവ ഷട്പദൈഃ .. 10.47.6..

​

നിഃസ്വം ത്യജന്തി ഗണികാ അകല്പം നൃപതിം പ്രജാഃ .

അധീതവിദ്യാ ആചാര്യമൃത്വിജോ ദത്തദക്ഷിണം .. 10.47.7..

​

ഖഗാ വീതഫലം വൃക്ഷം ഭുക്ത്വാ ചാതിഥയോ ഗൃഹം .

ദഗ്ധം മൃഗാസ്തഥാരണ്യം ജാരാ ഭുക്ത്വാ രതാം സ്ത്രിയം .. 10.47.8..

​

ഇതി ഗോപ്യോ ഹി ഗോവിന്ദേ ഗതവാക്കായമാനസാഃ .

കൃഷ്ണദൂതേ സമായാതേ ഉദ്ധവേ ത്യക്തലൗകികാഃ .. 10.47.9..

​

ഗായന്ത്യഃ പ്രീയകർമാണി രുദന്ത്യശ്ച ഗതഹ്രിയഃ .

തസ്യ സംസ്മൃത്യ സംസ്മൃത്യ യാനി കൈശോരബാല്യയോഃ .. 10.47.10..

​

കാചിന്മധുകരം ദൃഷ്ട്വാ ധ്യായന്തീ കൃഷ്ണസംഗമം .

പ്രിയപ്രസ്ഥാപിതം ദൂതം കല്പയിത്വേദമബ്രവീത് .. 10.47.11..

​

ഗോപ്യുവാച 

മധുപ കിതവബന്ധോ മാ സ്പൃശംഘ്രിം സപത്ന്യാഃ കുചവിലുലിതമാലാകുങ്കുമശ്മശ്രുഭിർനഃ .

വഹതു മധുപതിസ്തന്മാനിനീനാം പ്രസാദം

യദുസദസി വിഡംബ്യം യസ്യ ദൂതസ്ത്വമീദൃക് .. 10.47.12..

 

സകൃദധരസുധാം സ്വാം മോഹിനീം പായയിത്വാ

സുമനസ ഇവ സദ്യസ്തത്യജേഽസ്മാൻഭവാദൃക് .

പരിചരതി കഥം തത്പാദപദ്മം നു പദ്മാ ഹ്യപി

ബത ഹൃതചേതാ ഹ്യുത്തമഃശ്ലോകജല്പൈഃ .. 10.47.13..

 

കിമിഹ ബഹു ഷഡംഘ്രേ ഗായസി ത്വം യദൂനാം

അധിപതിമഗൃഹാണാമഗ്രതോ നഃ പുരാണം .

വിജയസഖസഖീനാം ഗീയതാം തത്പ്രസംഗഃ

ക്ഷപിതകുചരുജസ്തേ കല്പയന്തീഷ്ടമിഷ്ടാഃ .. 10.47.14..

 

ദിവി ഭുവി ച രസായാം കാഃ സ്ത്രിയസ്തദ്ദുരാപാഃ

കപടരുചിരഹാസഭ്രൂവിജൃംഭസ്യ യാഃ സ്യുഃ .

ചരണരജ ഉപാസ്തേ യസ്യ ഭൂതിർവയം കാ

അപി ച കൃപണപക്ഷേ ഹ്യുത്തമഃശ്ലോകശബ്ദഃ .. 10.47.15..

 

വിസൃജ ശിരസി പാദം വേദ്മ്യഹം ചാതുകാരൈർ

അനുനയവിദുഷസ്തേഽഭ്യേത്യ ദൗത്യൈർമുകുന്ദാത് .

സ്വകൃത ഇഹ വിഷൃഷ്ടാപത്യപത്യന്യലോകാ

വ്യസൃജദകൃതചേതാഃ കിം നു സന്ധേയമസ്മിൻ .. 10.47.16..

 

മൃഗയുരിവ കപീന്ദ്രം വിവ്യധേ ലുബ്ധധർമാ

സ്ത്രിയമകൃത വിരൂപാം സ്ത്രീജിതഃ കാമയാനാം .

ബലിമപി ബലിമത്ത്വാവേഷ്ടയദ്ധ്വാങ്ക്ഷവദ്യസ് തദലമസിതസഖ്യൈർദുസ്ത്യജസ്തത്കഥാർഥഃ .. 10.47.17..

 

യദനുചരിതലീലാകർണപീയൂഷവിപ്രുട്

സകൃദദനവിധൂതദ്വന്ദ്വധർമാ വിനഷ്ടാഃ .

സപദി ഗൃഹകുടുംബം ദീനമുത്സൃജ്യ ദീനാ

ബഹവ ഇഹ വിഹംഗാ ഭിക്ഷുചര്യാം ചരന്തി .. 10.47.18..

 

വയമൃതമിവ ജിഹ്മവ്യാഹൃതം ശ്രദ്ദധാനാഃ

കുലികരുതമിവാജ്ഞാഃ കൃഷ്ണവധ്വോ ഹരിണ്യഃ . ദദൃശുരസകൃദേതത്തന്നഖസ്പർശതീവ്ര

സ്മരരുജ ഉപമന്ത്രിൻഭണ്യതാമന്യവാർതാ .. 10.47.19

 

പ്രിയസഖ പുനരാഗാഃ പ്രേയസാ പ്രേഷിതഃ കിം

വരയ കിമനുരുന്ധേ മാനനീയോഽസി മേഽംഗ .

നയസി കഥമിഹാസ്മാന്ദുസ്ത്യജദ്വന്ദ്വപാർശ്വം

സതതമുരസി സൗമ്യ ശ്രീർവധൂഃ സാകമാസ്തേ .. 10.47.20..

 

അപി ബത മധുപുര്യാമാര്യപുത്രോഽധുനാസ്തേ

സ്മരതി സ പിതൃഗേഹാൻസൗമ്യ ബന്ധൂംശ്ച ഗോപാൻ .

ക്വചിദപി സ കഥാ നഃ കിങ്കരീണാം ഗൃണീതേ

ഭുജമഗുരുസുഗന്ധം മൂർധ്ന്യധാസ്യത്കദാ നു .. 10.47.21..

 

ശ്രീശുക ഉവാച . അഥോദ്ധവോ നിശമ്യൈവം കൃഷ്ണദർശനലാലസാഃ .

സാന്ത്വയൻപ്രിയസന്ദേശൈർഗോപീരിദമഭാഷത .. 10.47.22..

 

ശ്രീഉദ്ധവ ഉവാച 

അഹോ യൂയം സ്മ പൂർണാർഥാ ഭവത്യോ ലോകപൂജിതാഃ .

വാസുദേവേ ഭഗവതി യാസാമിത്യർപിതം മനഃ .. 10.47.23..

 

ദാനവ്രതതപോഹോമ ജപസ്വാധ്യായസംയമൈഃ .

ശ്രേയോഭിർവിവിധൈശ്ചാന്യൈഃ കൃഷ്ണേ ഭക്തിർഹി സാധ്യതേ .. 10.47.24..

 

ഭഗവത്യുത്തമഃശ്ലോകേ ഭവതീഭിരനുത്തമാ .

ഭക്തിഃ പ്രവർതിതാ ദിഷ്ട്യാ മുനീനാമപി ദുർലഭാ .. 10.47.25..

 

ദിഷ്ട്യാ പുത്രാൻപതീന്ദേഹാൻസ്വജനാൻഭവനാനി ച .

ഹിത്വാവൃനീത യൂയം യത്കൃഷ്ണാഖ്യം പുരുഷം പരം .. 10.47.26..

 

സർവാത്മഭാവോഽധികൃതോ ഭവതീനാമധോക്ഷജേ .

വിരഹേണ മഹാഭാഗാ മഹാന്മേഽനുഗ്രഹഃ കൃതഃ .. 10.47.27..

 

ശ്രൂയതാം പ്രിയസന്ദേശോ ഭവതീനാം സുഖാവഹഃ .

യമാദായാഗതോ ഭദ്രാ അഹം ഭർതൂ രഹസ്കരഃ .. 10.47.28..

 

ശ്രീഭഗവാനുവാച 

ഭവതീനാം വിയോഗോ മേ ന ഹി സർവാത്മനാ ക്വചിത് .

യഥാ ഭൂതാനി ഭൂതേഷു ഖം വായ്വഗ്നിർജലം മഹീ .

തഥാഹം ച മനഃപ്രാണ ഭൂതേന്ദ്രിയഗുണാശ്രയഃ .. 10.47.29..

 

ആത്മന്യേവാത്മനാത്മാനം സൃജേ ഹന്മ്യനുപാലയേ .

ആത്മമായാനുഭാവേന ഭൂതേന്ദ്രിയഗുണാത്മനാ .. 10.47.30..

 

ആത്മാ ജ്ഞാനമയഃ ശുദ്ധോ വ്യതിരിക്തോഽഗുണാന്വയഃ .

സുഷുപ്തിസ്വപ്നജാഗ്രദ്ഭിർമായാവൃത്തിഭിരീയതേ .. 10.47.31..

 

യേനേന്ദ്രിയാർഥാന്ധ്യായേത മൃഷാ സ്വപ്നവദുത്ഥിതഃ .

തന്നിരുന്ധ്യാദിന്ദ്രിയാണി വിനിദ്രഃ പ്രത്യപദ്യത .. 10.47.32..

 

ഏതദന്തഃ സമാമ്നായോ യോഗഃ സാംഖ്യം മനീഷിണാം .

ത്യാഗസ്തപോ ദമഃ സത്യം സമുദ്രാന്താ ഇവാപഗാഃ .. 10.47.33..

 

യത്ത്വഹം ഭവതീനാം വൈ ദൂരേ വർതേ പ്രിയോ ദൃശാം .

മനസഃ സന്നികർഷാർഥം മദനുധ്യാനകാമ്യയാ .. 10.47.34..

 

യഥാ ദൂരചരേ പ്രേഷ്ഠേ മന ആവിശ്യ വർതതേ .

സ്ത്രീണാം ച ന തഥാ ചേതഃ സന്നികൃഷ്ടേഽക്ഷിഗോചരേ .. 10.47.35..

 

മയ്യാവേശ്യ മനഃ കൃത്സ്നം വിമുക്താശേഷവൃത്തി യത് .

അനുസ്മരന്ത്യോ മാം നിത്യമചിരാന്മാമുപൈഷ്യഥ .. 10.47.36..

 

യാ മയാ ക്രീഡതാ രാത്ര്യാം വനേഽസ്മിന്വ്രജ ആസ്ഥിതാഃ .

അലബ്ധരാസാഃ കല്യാണ്യോ മാപുർമദ്വീര്യചിന്തയാ .. 10.47.37..

 

ശ്രീശുക ഉവാച . ഏവം പ്രിയതമാദിഷ്ടമാകർണ്യ വ്രജയോഷിതഃ .

താ ഊചുരുദ്ധവം പ്രീതാസ്തത്സന്ദേശാഗതസ്മൃതീഃ .. 10.47.38..

 

ഗോപ്യ ഊചുഃ . ദിഷ്ട്യാഹിതോ ഹതഃ കംസോ യദൂനാം സാനുഗോഽഘകൃത് .

ദിഷ്ട്യാപ്തൈർലബ്ധസർവാർഥൈഃ കുശല്യാസ്തേഽച്യുതോഽധുനാ .. 10.47.39..

 

കച്ചിദ്ഗദാഗ്രജഃ സൗമ്യ കരോതി പുരയോഷിതാം .

പ്രീതിം നഃ സ്നിഗ്ധസവ്രീഡ ഹാസോദാരേക്ഷണാർചിതഃ .. 10.47.40..

 

കഥം രതിവിശേഷജ്ഞഃ പ്രിയശ്ച പുരയോഷിതാം .

നാനുബധ്യേത തദ്വാക്യൈർവിഭ്രമൈശ്ചാനുഭാജിതഃ .. 10.47.41..

 

അപി സ്മരതി നഃ സാധോ ഗോവിന്ദഃ പ്രസ്തുതേ ക്വചിത് .

ഗോഷ്ഠിമധ്യേ പുരസ്ത്രീണാമ്ഗ്രാമ്യാഃ സ്വൈരകഥാന്തരേ .. 10.47.42..

 

താഃ കിം നിശാഃ സ്മരതി യാസു തദാ പ്രിയാഭിർ

വൃന്ദാവനേ കുമുദകുന്ദശശാങ്കരമ്യേ .

രേമേ ക്വണച്ചരണനൂപുരരാസഗോഷ്ഠ്യാം

അസ്മാഭിരീഡിതമനോജ്ഞകഥഃ കദാചിത് .. 10.47.43..

 

അപ്യേഷ്യതീഹ ദാശാർഹസ്തപ്താഃ സ്വകൃതയാ ശുചാ .

സഞ്ജീവയന്നു നോ ഗാത്രൈര്യഥേന്ദ്രോ വനമംബുദൈഃ .. 10.47.44..

​

കസ്മാത്കൃഷ്ണ ഇഹായാതി പ്രാപ്തരാജ്യോ ഹതാഹിതഃ .

നരേന്ദ്രകന്യാ ഉദ്വാഹ്യ പ്രീതഃ സർവസുഹൃദ്വൃതഃ .. 10.47.45..

 

കിമസ്മാഭിർവനൗകോഭിരന്യാഭിർവാ മഹാത്മനഃ .

ശ്രീപതേരാപ്തകാമസ്യ ക്രിയേതാർഥഃ കൃതാത്മനഃ .. 10.47.46..

​

പരം സൗഖ്യം ഹി നൈരാശ്യം സ്വൈരിണ്യപ്യാഹ പിംഗലാ .

തജ്ജാനതീനാം നഃ കൃഷ്ണേ തഥാപ്യാശാ ദുരത്യയാ .. 10.47.47..

 

ക ഉത്സഹേത സന്ത്യക്തുമുത്തമഃശ്ലോകസംവിദം .

അനിച്ഛതോഽപി യസ്യ ശ്രീരംഗാന്ന ച്യവതേ ക്വചിത് .. 10.47.48..

​

സരിച്ഛൈലവനോദ്ദേശാ ഗാവോ വേണുരവാ ഇമേ .

സങ്കർഷണസഹായേന കൃഷ്ണേനാചരിതാഃ പ്രഭോ .. 10.47.49..

 

പുനഃ പുനഃ സ്മാരയന്തി നന്ദഗോപസുതം ബത .

ശ്രീനികേതൈസ്തത്പദകൈർവിസ്മർതും നൈവ ശക്നുമഃ .. 10.47.50..

 

ഗത്യാ ലലിതയോദാര ഹാസലീലാവലോകനൈഃ .

മാധ്വ്യാ ഗിരാ ഹൃതധിയഃ കഥം തം വിസ്മരാമ ഹേ .. 10.47.51..

 

ഹേ നാഥ ഹേ രമാനാഥ വ്രജനാഥാർതിനാശന .

മഗ്നമുദ്ധര ഗോവിന്ദ ഗോകുലം വൃജിനാർണവാത് .. 10.47.52..

 

ശ്രീശുക ഉവാച 

തതസ്താഃ കൃഷ്ണസന്ദേശൈർവ്യപേതവിരഹജ്വരാഃ .

ഉദ്ധവം പൂജയാം ചക്രുർജ്ഞാത്വാത്മാനമധോക്ഷജം .. 10.47.53..

 

ഉവാസ കതിചിന്മാസാൻഗോപീനാം വിനുദൻശുചഃ .

കൃഷ്ണലീലാകഥാം ഗായന്രമയാമാസ ഗോകുലം .. 10.47.54..

 

യാവന്ത്യഹാനി നന്ദസ്യ വ്രജേഽവാത്സീത്സ ഉദ്ധവഃ .

വ്രജൗകസാം ക്ഷണപ്രായാണ്യാസൻകൃഷ്ണസ്യ വാർതയാ .. 10.47.55..

 

സരിദ്വനഗിരിദ്രോണീർവീക്ഷൻകുസുമിതാന്ദ്രുമാൻ .

കൃഷ്ണം സംസ്മാരയന്രേമേ ഹരിദാസോ വ്രജൗകസാം .. 10.47.56..

 

ദൃഷ്ട്വൈവമാദി ഗോപീനാം കൃഷ്ണാവേശാത്മവിക്ലവം .

ഉദ്ധവഃ പരമപ്രീതസ്താ നമസ്യന്നിദം ജഗൗ .. 10.47.57..

 

ഏതാഃ പരം തനുഭൃതോ ഭുവി ഗോപവധ്വോ

ഗോവിന്ദ ഏവ നിഖിലാത്മനി രൂഢഭാവാഃ .

വാഞ്ഛന്തി യദ്ഭവഭിയോ മുനയോ വയം ച

കിം ബ്രഹ്മജന്മഭിരനന്തകഥാരസസ്യ .. 10.47.58..

 

ക്വേമാഃ സ്ത്രിയോ വനചരീർവ്യഭിചാരദുഷ്ടാഃ

കൃഷ്ണേ ക്വ ചൈഷ പരമാത്മനി രൂഢഭാവഃ . . നന്വീശ്വരോഽനുഭജതോഽവിദുഷോഽപി

സാക്ഷാച് ഛ്രേയസ്തനോത്യഗദരാജ ഇവോപയുക്തഃ .. 10.47.59..

 

നായം ശ്രിയോഽംഗ ഉ നിതാന്തരതേഃ പ്രസാദഃ

സ്വര്യോഷിതാം നലിനഗന്ധരുചാം കുതോഽന്യാഃ .

രാസോത്സവേഽസ്യ ഭുജദണ്ഡഗൃഹീതകണ്ഠ

ലബ്ധാശിഷാം യ ഉദഗാദ്വ്രജവല്ലഭീനാം .. 10.47.60..

 

ആസാമഹോ ചരണരേണുജുഷാമഹം സ്യാം

വൃന്ദാവനേ കിമപി ഗുല്മലതൗഷധീനാം .

യാ ദുസ്ത്യജം സ്വജനമാര്യപഥം ച ഹിത്വാ

ഭേജുർമുകുന്ദപദവീം ശ്രുതിഭിർവിമൃഗ്യാം .. 10.47.61..

 

യാ വൈ ശ്രിയാർചിതമജാദിഭിരാപ്തകാമൈർ

യോഗേശ്വരൈരപി യദാത്മനി രാസഗോഷ്ഠ്യാം .

കൃഷ്ണസ്യ തദ്ഭഗവതഃ ചരണാരവിന്ദം ന്യസ്തം

സ്തനേഷു വിജഹുഃ പരിരഭ്യ താപം .. 10.47.62..

 

വന്ദേ നന്ദവ്രജസ്ത്രീണാം പാദരേണുമഭീക്ഷ്ണശഃ .

യാസാം ഹരികഥോദ്ഗീതം പുനാതി ഭുവനത്രയം .. 10.47.63..

 

ശ്രീശുക ഉവാച . അഥ ഗോപീരനുജ്ഞാപ്യ യശോദാം നന്ദമേവ ച .

ഗോപാനാമന്ത്ര്യ ദാശാർഹോ യാസ്യന്നാരുരുഹേ രഥം .. 10.47.64..

 

തം നിർഗതം സമാസാദ്യ നാനോപായനപാണയഃ .

നന്ദാദയോഽനുരാഗേണ പ്രാവോചന്നശ്രുലോചനാഃ .. 10.47.65..

 

മനസോ വൃത്തയോ നഃ സ്യുഃ കൃഷ്ണ പാദാംബുജാശ്രയാഃ .

വാചോഽഭിധായിനീർനാമ്നാം കായസ്തത്പ്രഹ്വണാദിഷു .. 10.47.66..

 

കർമഭിർഭ്രാമ്യമാണാനാം യത്ര ക്വാപീശ്വരേച്ഛയാ .

മംഗലാചരിതൈർദാനൈ രതിർനഃ കൃഷ്ണ ഈശ്വരേ .. 10.47.67..

 

ഏവം സഭാജിതോ ഗോപൈഃ കൃഷ്ണഭക്ത്യാ നരാധിപ .

ഉദ്ധവഃ പുനരാഗച്ഛന്മഥുരാം കൃഷ്ണപാലിതാം .. 10.47.68..

 

കൃഷ്ണായ പ്രണിപത്യാഹ ഭക്ത്യുദ്രേകം വ്രജൗകസാം .

വസുദേവായ രാമായ രാജ്ഞേ ചോപായനാന്യദാത് .. 10.47.69.. ..

 

ഇതി ശ്രീമദ്ഭാഗവതേ മഹാപുരാണേ പാരമഹംസ്യാം സംഹിതായാം

ദശമസ്കന്ധേ പൂർവാർധേ ഉദ്ധവപ്രതിയാനേ

സപ്തചത്വാരിശോഽധ്യായാന്തർഗതം ഭ്രമരഗീതം സമാപ്തം .. 10.47..